สถานที่อันเป็นที่ระลึกถึงพระพุทธเจ้า

สังเวชนียสถาน หมายถึง สถานที่อันเป็นที่ตั้งแห่งความสังเวช คำว่า สังเวช มาจากศัพท์นามว่า สังเวค สิ่งที่เมื่อมอง เมื่อระลึกทำให้เกิดกำลังพรั่งพร้อม (สัง - พร้อม + เวค - ทำให้เกิดกำลัง) สังเวชนียสถานพระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้ก่อนปรินิพพาน ว่าผู้ใดที่ระลึกถึงพระองค์ก็ให้ระลึกถึงสถานที่สำคัญทั้ง 4 คือ สถานที่ประสูติ ตรัสรู้ แสดงปฐมเทศนา ปรินิพพาน ซึ่งการที่ไประลึกถึงสถานที่เหล่านั้น ... พระองค์ย่อมไม่ทรงให้ระลึกถึง ด้วยความหดหู่แน่นอน แบบนั้นจะกลายเป็นกิเลส เป็นความเศร้าหมองไป จุดประสงค์ที่แท้ ในการเดินทางไปสู่สังเวชนียสถาน ก็เพื่อการระลึกถึงพระพุทธเจ้า ว่า พระองค์ทรงประสูติที่นี่ ตรัสรู้ที่นี่ แสดงปฐมเทศนาที่นี่ ปรินิพพานที่นี่ เพื่อให้ได้ระลึกรู้ถึงความเปลี่ยนแปลงของสังขารธรรม นับตั้งแต่สังขารธรรมอุบัติขึ้น จนถึงการดับ ( ประสูติ - ปรินิพพาน ) นอกจากนั้นก็เพื่อระลึกถึงพระธรรมคำสอนของพระองค์และเจริญรอยตามพระพุทธยุคลบาทของพระพุทธเจ้า คือ พระธรรมของพระองค์ตราบจนสิ้นอายุขัย สังเวชนียสถานนั้นมี 4 แห่งในหนังสือพจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรมโดยท่านเจ้าคุณพระธรรมปิฏก(ปัจจุบันคือพระพรหมคุณาภรณ์) ท่านได้ให้ความหมายไว้ดังนี้ สังเวชนียสถาน 4 (สถานที่เป็นที่ตั้งแห่งความสังเวช, สถานที่เนื่องด้วยพุทธประวัติ) ซึ่งพุทธศาสนิกชนควรไปดูเพื่อเป็นเครื่องเตือนใจให้เกิดความไม่ประมาท จะได้เร่งขวนขวายประกอบกุศลกรรม และสำหรับ ผู้ศรัทธาจะได้จาริกไปชม เพื่อเพิ่มพูนปสาทะ กระทำสักการบูชาอันจะนำให้เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์